فرهنگ و هنرموسیقی

خُنُک آن «قماربازی» که لو رفت…!

محسن چاوشی باز هم با یک آلبوم جدید بازار موسیقی ایران را تکان داد.

محسن چاوشی پس از کش و قوس های فراوان و در حالیکه چندین بار تا آستانه انتشار جدیدترین آلبوم خود رفت و برگشت، بالاخره «بی نام» را با کاوری پر حرف و حدیث منتشر کرد تا دوباره بازار موسیقی ایران تکان بخورد. فارغ از خوب یا بد بودن اثر این هنرمند، تمام اهالی موسیقی، منتقدان و علاقه مندان منتظر دستپخت جدید آقای خاص موسیقی ایران بودند تا ببینند محسن چاوشی در «بی نام» چه کرده است. «بی نام» که ابتدا «قمارباز» بود و وقتی چاووشی دید نمی‌تواند مجوز اسم آلبوم را از وزارت ارشاد بگیرد، نامش را تغییر داد ۱۱ قطعه دارد. محسن چاوشی در این آلبوم از آثار کلاسیک ادبیات بهره برده است. به شکلی که ۷ قطعه از این آلبوم از اشعار مولانا، ۳ قطعه از سعدی و یک قطعه از فصیح الزمان شیرازی انتخاب شده است. البته قطعه “من ندانستم” این آلبوم که پیش‌تر هم لو رفته بود، تلفیقی از شعر سعدی و وحشی بافقی است.

چاوشی در حالی شعر تمام قطعات آلبوم “بی نام” را از میان آثار کلاسیک ادبیات ایران انتخاب کرده که شعر تمام قطعات آلبوم پیشین یعنی “ابراهیم” از میان آثار حسین صفا از شاعران معاصر انتخاب شده بود.

البته ناگفته نماند که او تجربه استفاده از اشعار کلاسیک را در آثار خود دارد. ۶ قطعه از ۱۲ قطعه، آلبوم “امیر بی گزند محسن چاوشی” از میان آثار مولانا و سعدی انتخاب شده بود. یا می‌توان به آلبوم “من خود آن سیزدهم” اشاره کرد، اما این بار او ترجیح داده تا آلبومش را با اشعار کلاسیک ارائه کند.

گرچه بسیاری از کاربران فضای مجازی نسبت به انتخاب اشعار کلاسیک در آلبوم جدید محسن چاوشی واکنش مثبت نشان داده اند. اما برخی نیز گفته اند که موفقیت برخی آثار محسن چاوشی به دلیل همکاری با شاعران معاصر همچون حسین صفا بوده است.

محسن چاوشی تمام قطعات این آلبوم را خودش آهنگسازی و تنظیم کرده است. برخی منتقدان موسیقی نسبت به این موضوع واکنش نشان داده اند و گفته اند که اگر اسم چاوشی را هم نمی‌دیدید از یکدستی ملودی‌ها و حتی آن مایه‌ای که از موسیقی جنوبی و عربی به آن اضافه کرده متوجه می‌شدید که همه‌ی قطعات اثر یک نفر است.

نکته قابل توجه آلبوم جدید چاوشی، انتشار قطعه جنجالی” قمار باز” است که محسن چاوشی و دفتر موسیقی نزدیک به ۷ ماه بر سر آن اختلاف نظر داشتند. اما انگار دفتر موسیقی قانع شده تا این اثر هم در آلبوم ” بی نام” گنجانده شود. جالب تر ترفندی است که محسن چاوشی برای جلد آلبوم به کار برده و به کمک آن عملا اعمال سلیقه وزارت ارشاد را دور زده است. اگر پشت جلد آلبوم را نگاه کنید، متوجه خواهید شد که درباره کدام ترفند حرف می‌زنیم!

قطعات قند منی از «مولانا»، گنجشک پریده از «سعدی»، بر سلطان از «مولانا»، چنگ از «فصیح الزمان شیرازی»، قمارباز از «مولانا»، عقل و خرد از «مولانا»، زاهد از «مولانا»، باز آمدم از «مولانا»، من ندانستم از «سعدی و وحشی بافقی»، قوم به حج رفته از «مولانا» و راز از «سعدی»، ترکیب آلبوم «بی‌نام» محسن چاوشی را تشکیل می‌دهند.

 

ماجرای لو رفتن آلبوم حقیقت داشت؟

نکته مهمی که درباره آلبوم «بی نام» وجود دارد این است که با وجود چندین بار تاخیر در انتشار آلبوم، نسخه دیجیتال این اثر ساعاتی قبل از انتشار نسخه فیزیکی لو رفت. بهمن بابازاده، خبرنگار حوزه موسیقی دقایقی پس از انتشار آلبوم جدید محسن چاوشی در توئیترش مدعی شد که “نسخه دیجیتال “بی نام” پیش از نسخه فیزیکی لو رفته است. ” او نوشت: “خبر رسید که آلبوم بی نام رو یه روز قبل انتشار رسمی یه سایتی لو داده و برای دانلود گذاشته. تلاش‌ها برای حذف اون لینک نتیجه نداده و، چون فردا رسما قرار بود کار پخش شه، چاره‌ای جز انتشار نسخه دیجیتالی نبوده. ”

صدرالدین حسین خانی (مدیرعامل شرکت ایران گام) هم که نسخه فیزیکی آلبوم «بی نام» محسن چاوشی تحت امتیاز این شرکت بوده، در این باره گفته که “از دیروز که این حواشی رخ داد، با گروه تهیه کنندگان اثر درگیریم که چطور پیش از انتشار رسمی نسخه فیزیکی آلبوم، فروش نسخه اینترنتی آغاز شده و این ماجرای لو رفتن آلبوم هم که متاسفانه صحت داشت و ضربه بدی به فروش اثر و صاحبان اثرخواهد زد. ”

وی ادامه داد: ” آلبوم فقط وفقط در اختیار صاحبان اثر بوده و هیچ راه دیگری برای لو رفتن آن وجود نداشته و ندارد. ما به عنوان مجموعه‌ای که قرار است انحصار توزیع و فروش نسخه فیزیکی را در اختیار داشته باشیم، هیچوقت که خودزنی نمی‌کنیم. ”

این ادعا‌ها در حالی مطرح شده که امکان دسترسی به نسخه رایگان این آلبوم در هیچ کدام از سایت‌های موسیقی امکان پذیر نیست و نسخه رایگانی ارائه نشده است.

واکنش روزنامه ها

روزنامه ها همیشه منتقدان پر و پا قرص هنرمندان و آثار هنری بوده اند و آلبوم جدید محسن چاووشی هم از این موضوع مبرا نبود. واکنش برخی از روزنامه های را در ادامه می خوانیم:

تیتر روزنامه خراسان : معجون مولوی و سعدی با «نی انبان» و «گیتار الکتریک»!

در چند سال گذشته اشعار و ترانه‌های انتخابی چاوشی برای آثارش از چند حالت خارج نبوده است؛ حسین صفا یا شاعران کلاسیک به خصوص مولانا. او این بار برای آلبوم جدیدش، مسافر قرن‌های دور و نزدیک شده است؛ ابتدا به سعدی و مولانا سری زده و بعد به قرن دهم و وحشی بافقی. این سفر را ادامه داده است تا به شعر معروف «همه هست آرزویم که ببینم از تو رویی» فصیح الزمان شیرازی، شاعر دوره قاجار برسد.

صدای سازهای فولکلور می‌رسد به گوش

حضور سازهای فولکلور در «بی‌نام» اتفاق تازه و تحسین‌برانگیزی است. نی‌انبان‌نوازی‌های محسن شریفیان، سرپرست گروه لیان به قطعه‌های ریتمیک آلبوم، مانند «قند منی» هویت داده است. همچنین صدای سازهای کردی تنبور و دیوان و همچنین باغلاما، ساز اصیل آذری‌ها، توسط سید محمد کاظمی جاسمی بیشتر از گیتار الکتریکِ عادل روح‌نواز که در چند آلبوم قبلی چاوشی به یک عنصر همیشگی تبدیل شده بود، به گوش می‌خورد.

شاید ضعیف‌تر از خود اما جلوتر از دیگران

محسن چاوشی در هر آلبوم یک ژانر را دنبال می‌کند. به عنوان مثال، آلبوم قبلی او به نام «ابراهیم» را می‌توان در دسته اجتماعی‌ قرار داد. اما چاوشی در این آلبوم با چند قطعه طرب‌انگیز، محزون و تامل‌برانگیز به دنبال ارائه ترکیبی مانند آن چه در آلبوم موفق «امیر بی‌گزند» رخ داد، بوده است. نکته‌ای که کاربران در فضای مجازی نیز به آن اشاره داشته‌اند؛ به عنوان مثال نوشته‌اند: «همین طور که «ابراهیم» نتونست به «پاروی بی‌قایق» برسه اما همچنان خوش‌ساخت و پرمغز بود.

تیتر روزنامه صبح نو: شیطنت با «بی‌نام» و «قمارباز»

شاید طرح مینیمالیستی کاور آخرین آلبوم محسن چاوشی با نام «بی‌نام» که هنوز یک هفته از انتشارش نگذشته است، برایتان ابهام‌آمیز شده باشد. طرحی که مرکز آن، یک صفحه با گوشه تاشده و یک ضربدر قرمز در مقابلش را نشان می‌دهد. اگر نسخه فیزیکی این آلبوم را دیده باشید و در جریان حواشی تغییر نام آلبوم از «قمارباز» به «بی‌نام» هم باشید، معنی طرح شیطنت‌آمیز این کاور، بیشتر روشن می‌شود. کافی است کاغذ را از جلد خارج کنید و آن را برگردانید تا رمز روی کاور گشوده شود.

واکنش کاربران به آلبوم “بی نام”

چاوشی طرفداران ثابت خودش را دارد. اما با این وجود در کنار طرفداران ثابتش، بسیاری از مخاطبان موسیقی نیز به آلبوم “بی نام” واکنش مثبتی نشان داده اند. البته برخی نیز انتقاد کرده اند.

یک کاربر در توئیتر نوشته است که “محسن چاوشی غیر از تولید کار با کیفیت و درجه یک حجم زیادی از مخاطبین موسیقی پاپ رو به سمت شعر و ادبیات فاخر فارسی برده، خود همین اتفاقی بزرگی در موسیقی پاپ فارسی هست. ”

کاربر دیگری هم در توئیتر نوشته که ” آقای چاوشی انتظار‌ها ازت بالا رفته، ولی دیگه جا نمی‌خوریم از خوندن‌هات و انتخاب شعرهات و موسیقی‌هات. البته هنوز هم اختلاف آشکاری با سایرین داری. ”

کاربری هم گفته که من به آثار چاوشی علاقه چندانی ندارم، اما ” بی نام” را می‌پسندم.

در مقابل، اما صوفیا نصرالهی، روزنامه نگار حوزه سینما و موسیقی هم نوشته است که “به نظر می‌رسد در این آلبوم جای خالی تنظیم‌های بهروز صفاریان یا فرشاد حسامی به شدت حس می‌شود. احتمالا اگر چاوشی مثل آلبوم‌های قبلی فقط چند قطعه را تنظیم می‌کرد و سلیقه‌ی دیگری هم دخیل بود خروجی دلنشین‌تر و حرفه‌ای‌تر از کار درمی‌آمد. در حال حاضر فضای ملودی‌ها بی‌دلیل شلوغ و پرسروصداست و ترکیب سازبندی‌ها به دل نمی‌نشیند. ”

محسن چاوشی پیش از این آلبوم‌های «یه شاخه نیلوفر»، «ژاکت»، «حریص»، «سنتوری»، «پرچم سفید»، «من خود آن سیزده‌ام»، «پاروی بی‌قایق»، «امیر بی‌گزند» و «ابراهیم» را روانه بازار کرده بود.

دیدگاهتان را بنویسید